Woest en Ledig

Triomfantelijke terugkeer van John Cooper-Clarke

Aan de memorabele momenten die popclub Vera reeds heeft gekend, kan een volgende worden toegevoegd: de 64-jarige John Cooper-Clarke tijdens Gedignag 2012 (Foto Jan Glas). Op zijn verjaardag, dertig jaar na een eerste bezoek deed de Britse punkdichter opnieuw Groningen aan. Triomfantelijk, aan het begin van de Poëziemarathon tijdens Gedichtendag.

Hoewel al jaren actief als podiumdichter bereikte Cooper-Clarke in februari 1981 het hoogtepunt van zijn ‘roem'. Vooral dankzij Snap, Crackle & Bop, een album met gedichten als Conditional Discharge en Beasley Street, vastgelegd met het geluid van Factory-producer Martin Hannett. Daarna liep het heel anders, ook wegens een heroïne-hobby. Hij bracht nog één album uit en werd vervolgens ‘manager' van de tragische zangeres Nico.

In 2007 waren de schijnwerpers terug. Nu dankzij de makers van televisie-reeks The Sopranos, die zijn gedicht Evidently Chickentown gebruikten, een cameo in de film Control van Anton Corbijn en de lof die hij kreeg toegezwaaid door de Arctic Monkeys. Het leverde hem in eigen land erkenning in het literaire circuit op en een nieuw, zij niet al te groot publiek.

Woensdag oogde Cooper-Clarke alsof de tand des tijd aan hem voorbij is gegaan: broodmager, gegroefd gezicht, getoupeerd en haar, stijlvol zwart gekleed. En hij bleek ad rem als een stand-up comedian. Destijds viel hij op door bijtende en spottende gedichten uit te spugen, waarin hij zichzelf en zijn omgeving niet spaarde. Dat doet hij steeds, met het tempo van een commentator die een hondenrace verslaat, zeer verstaanbaar en met ontwapenende flair.

Toegegeven, vergeleken met zijn jonge voorgangers tijdens Gedignag, en dan vooral met de geweldige stemkunstenaar Daan Doesborgh, is Cooper-Clarke met zijn eindrijmen blijven hangen in de negentiende eeuw. De kracht zit vooral in een verbluffend vermogen het publiek op de tenen te doen staan en op alles te reageren wat om hem heen gebeurt. De meest getapte gozer aan de bar. Zeer gevat. En, niet onbelangrijk, in het bezit van een stapel messcherpe gedichten.

Gebeurtenis: optreden John Cooper-Clarke ikv Gedignag. Gezien: 25/1 Vera Groningen. Publiek: 50. Bijzonderheid: ook met Dennis Gaens, Daan Doesborgh, Ellen Deckwitz, Elwin Staal + Sieger MG.

Woutertje Pieterse: vers, maar zonder noten

Met de inspanningen van Ivo de Wijs en Jan Kruis in het geheugen ligt nu de echte Woutertje Pieterse weer in de winkel. Dat wil zeggen: een Woutertje gebaseerd op de selectie van weduwe Mimi Douwes Dekker- Hamminck Schepel in 1890. Multatuli zag de vertelling als onlosmakelijk onderdeel van zijn zeven bundels Ideeën.

Bij ons in de boekenkast staat een Prisma Klassieken 39 uit 1980, in gebonden staat, maar inmiddels vervallen. In die zin komt deze handzame, witte uitgave met een nawoord van Dik van der Meulen mooi op tijd.

Toch doen we de oude niet weg. Uitsluitend vanwege het notenapparaat waarin namen, woorden en uitdrukkingen worden verklaard als asterant, modus quo, paletootje, dorperheid, Themistocles. Misschien voor u gesneden koek, maar voor deze mens onbegrijpelijkheden, en dat in een hoofdstuk over ‘de zedelyke strekking van ’t kleerborstelen’.

Er omheen lezen kan uiteraard ook. Ook dan stuit je op een verbluffende rijkdom. Multatuli’s schrijfplezier komt vooral tot uiting in schijnbare terzijdes, als hij bijvoorbeeld dialogen weergeeft en daar op reageert, als zat hij live onder de lamp bij Wouter, juffrouw Pieterse, Stoffel, Trui en het mens van Laps.

Dan blijkt hoeveel ons is onthouden in de hertaling van De Wijs en de geïllustreerde versie van Kruis. Hoe goed bedoeld ook, die uitgaven reduceren Woutertje tot een verhaaltje over een jongen in de negentiende eeuw. Waardoor de lezer verstoken blijft van kritische beschouwingen. Terwijl het Multatuli daar toch om te doen is geweest.

Boek: Woutertje Pieterse. Auteur: Multatuli. Nawoord: Dik van der Meulen. Uitgever: Athenaeum. Prijs: 19,95 euro (656 blz.)

De mogelijkheden van Seunnenga, Bruinja en Talma

Ze worden aangekondigd als de Toppers van Friesland, maar Meindert Talma is daar niet blij mee. De Toppers dat is toch iets van meegalmen, mal doen en meer dan een mens kan verdragen. Daar gaat het juist níet om bij Seunnenga, Bruinja en Talma. Het trio, dat op de kop af een jaar door het land sjouwt, staat voor het kleine en het fijne.

En dus waren ze goed op hun plek in de bibliotheek van Emmen waar een programma werd gebracht met literaire liedjes, gedichten en voordracht. Seunnenga speelde werk van zijn album Uit angst voor de holheid en zijn nog te verschijnen plaat Jantje lacht, Jantje huilt. Bruinja deed de gedichten, in het Nederlands en het Fries. En Talma las en zong, onder meer een nummer van zijn omstreden album De zee roept.

Strak ging het er niet aan toe. Omwille het contact met het publiek viel daar wel wat voor te zeggen en had ook zeker charme, het gehannes met een onwillige microfoonstandaard en de onderlinge lol. Aan de andere kant: veel rommeliger moet het niet worden. En dat Bruinja eerder weg moest, omdat de trein naar Amsterdam zo vroeg vanuit Emmen vertrekt, daar hebben we in Drenthe eigenlijk geen boodschap aan.

Waarmee niet is gezegd dat de drie beneden de maat presteerden. Het is eerder meer delen dan som; afzonderlijk bezitten ze veel kwaliteit. In Seunnenga valt een Drs. P.- achtige klasse te ontwaren, gebaseerd op een droogkomische presentatie van ontroerend-absurdistische liedjes. En Bruinja mag zich met recht een sprankelend dichter noemen, in vorm, inhoud en voordracht. En nog eens betrokken ook, getuige de prikactie voor zijn gevangen Birmese collega Thargyi Maung Zeya.

Talma tenslotte ontroerde met een prachtig lied over kinderen in het Fries, en liet ons onbedaarlijk lachen met zijn drieluik Ik Jan Cremer in Drenthe. De afwezigheid van zijn jammerende orgel compenseerde hij met een glimp op zijn nieuwste project Eenmaal Oranje, een cd bij een boek over voetballers die een keer ’s lands eer hebben verdedigd, zoals OekieHoekema, Martin Koeman en Barry van Galen.

Al met al heel leuk en aardig zo’n avond met Seunnenga, Bruinja en Talma. Geen Toppers, maar als ze hun programma met een beetje botox en een likje schmink bijplamuren een onmiskenbare aanwinst voor het literaire circuit en demultidisciplinaire festivals.

Gebeurtenis: optreden Seunnenga, Bruinja en Talma. Met: Jankobus Seunnenga (zang, gitaar), Tsead Bruinja (gedichten) en Meindert Talma (zang, voordracht, piano). Gezien: 24/1 Bibliotheek Emmen. Publiek: 30.

Het is avontuur, en het is onderwijs

Tien jaar al biedt het Departement voor Filosofie en Kunst in Assen, kortweg DeFKa, een podium aan het Frank Mohr Instituut (MFI), de masteropleiding voor kunstenaars in Groningen. Eerst aan de Vaart en sinds een jaar of drie aan de Venestraat. Momenteel tonen aldaar zeventien studenten hun werk onder de titel All Options Open.

Oftewel: alles is mogelijk.

Dus ook het leegkiepen van een kruiwagen bagger in de voormalige aula, het ophangen van een schommel in de entreehal en het projecteren van beelden van een bad vol schuim en zeepbellen op een wittemuur, inclusief het oproepen van de bijbehorende geuren. Allemaal onderdelen van een performance waarmee Janine van Veen All Options Open opende.

"Geen kunst die je snel in het Groninger Museum of Museum De Buitenplaats zult aantreffen," zegt Ton Mars van het FMI. "Eerder bij kunstenaarsinitiatieven, of op andere plekken voor hedendaagse, moderne kunst. Maar op een dag zou het werk van Janine zomaar in, bijvoorbeeld, museum De Pont in Tilburg te zien kunnen zijn."

Mars geeft een rondleiding. Verwacht geen kunst die de werkelijkheid wil bevestigen, waarschuwt hij. Aan het instituutwordt geleerd dat er meer werkelijkheden bestaan dan de esthetische werkelijkheid van de Klassieke Academie. Reken op verwarring en ontregeling. "Het is avontuur", zegt Mars. "En het is onderwijs. Niet alles is perfect."

We houden stil bij een pilon die horizontaal aan een muur is geschroefd. Het topje is verwijderd, zodat een kijkgat is ontstaan met uitzicht op een tekening van, eh, laten we het een steiger noemen. Of een klimrek.Wat het is? Mars twijfelt. "Het heeft misschien met werk in uitvoering te maken. En gelet op het verweerde uiterlijk van de pilon zou je kunnen denken dat de kunstenaar voorstander is van hergebruik van materialen."

Hoeveel informatie is nodig om kunst te kunnen waarderen? "Een werk hoeft niet per se op zichzelf te staan", zegt Mars. "Soms is extra informatie prettig, maar soms ook niet. Soms wil de kunstenaar informatie kwijt, soms juist niet. Bij klassieke schilderkunst zijn we geneigd te zeggen: ‘Dat snap ik’.Wat niet waar is, want echt snappen doe je kunst nooit, volgens mij."

In een aanpalende ruimte hangen twee werken van Joyce Zwerver. Het ene bestaat uit lange, onregelmatige banieren van transparant papier, die met grijze inkt zijn bewerkt en elkaar overlappen. Het andere bestaat uit drie sculpturen van rode zijde, op verschillende manieren geknoopt, het lijken hangende jurken. De banieren zijn méér dan geslaagd. "Dit heeft zeker kwaliteit", beaamt Mars. "Vervolgens is de vraag: Waar zit dat in?" De ’jurken’ komen niet tot hun recht. "Daar moet Joyce nog even naar kijken."

Exposeren in Assen is ook improviseren. Lotte Bosman koos een lage ruimte onder een podium, waar het publiek gebogen over haar fijne tekenwerk móet staan. Veronique Schrama (foto), gewend aan papier, belandde in een kamer met een intercomsysteem dat inspireerde tot muurtekeningen met apparaten.

Drie afdelingen telt het FMI – naast schilderkunst en interactieve media is er tevens de in Assen afwezige theatervormgeving. De masteropleiding in Groningen trekt studenten van over de hele wereld: Japanners, Chinezen, Spanjaarden, Amerikanen. Het aantal studieplekken is beperkt. "Het is een elitaire opleiding," zegt Mars.

Doet het FMI aan baangaranties? "Er is een markt voor deze kunst, een kleine markt. Dat weten de studenten", zegt Mars. "Maar het gaat ze niet om de markt. Deze kunstenaars willen hun werk maken, zonder direct aan een publiek of carrières te denken. En ze willen diewerken tonen.Wat niet altijd makkelijk is, maar wel mogelijk. Daarna willen ze erkenning. Niet zozeer in geld, maar in waardering."

Tentoonstelling

All Options Open met werk van studenten van het Frank Mohr Instituut is tot en met 11/2 te zien bij DeFKa in het Stedelijk Museum Assen voor Hedendaagse Kunst (SMAHK) aan de Venestraat 88 in Assen. Open do t/m za van 13.00 tot 17.00 uur. Zie ook www.smahk.nl

In Eenrum wordt de Poëzie Encyclopedie gebouwd

Bijna Gedichtendag. Vooruitlopend wordt woensdagavond de VSB Poëzieprijs uitgereikt voor de beste dichtbundel van het afgelopen jaar. In geld – 25.000 euro – de grootste poëzieprijs van ons land. Een prestigieuze onderscheiding, maar ook een willekeurige. Ondanks de deskundige jury. Want hoe kan een jury de beste bundel van het jaar bekronen als hij niet weet hoeveel bundels er zijn verschenen?

Entree Bart FM Droog (foto DvhN/Kees van de Veen). Oud-Stadsdichter van Groningen, voormalig Gemeentedichter van Emmen, bedenker van het fenomeen Eenzame Uitvaart en voorheen boegbeeld van Dichters uit Epibreren. Droog houdt al een aantal jaar bij wat door reguliere uitgevers aan dichtbundels wordt uitgeven. Grofweg zijn dat zo'n tussen de 130 en 160 bundels per jaar. Aanzienlijk meer dan wat de VSB-jury onder ogen krijgt en tegen het licht houdt.

Nadat Droog eerder met hulp van poëziewebsite De Contrabas overzichten van de jaren 2005 en 2006 publiceerde, komt hij binnenkort met de meest recente en meest complete jaarlijsten. En daar blijft het niet bij. Want tegelijkertijd bouwt hij vanuit zijn woning in Eenrum aan wat de Nederlandse Poëzie Encyclopedie moet worden.

Doel: het inventariseren en ontsluiten van álle dichters en hun bundels die sinds 1900 in Nederland en Vlaanderen bij reguliere uitgevers zijn verschenen. Duizenden, zoniet tienduizenden namen en titels. Waar mogelijk met biografieën, vermelding van drukgegevens en voorbeeldgedichten. Te publiceren op internet. Met steun van het Nederlands Letterenfonds, Jurgen Eissink en antiquariaat Bij Tij en Ontij in Kloosterburen.

De aanzet dateert van 1998. "De directeur van Poetry International stelde toen dat in ons land 300 professioneel werkende dichters leven. Daar hoorde ik van op", vertelt Droog. "Toen ben ik gaan tellen. Dat aantal van 300 bleek nergens op gebaseerd. We weten niet hoeveel dichters actief zijn en welke bundels van hen zijn verschenen. Want het is nooit bijgehouden."

Terwijl zoiets niet onmogelijk is. Droog en Eissink baseren zich voor hun monnikenwerk op vijf hoofdbronnen: de Koninklijk Bibliotheek in Den Haag, de Vlaamse evenknie in Brussel, het Poëziecentrum in Gent, de vele bloemlezingen die in Nederland en Vlaanderen verschijnen en het katholiek Lectuur Repertorium uit 1952, het meest complete overzicht van boeken en bundels die tot dat jaar ooit in het Nederlands zijn uitgegeven.

De eerste drijfveer was waarheidsvinding, vertelt Droog. Maar nu hij zo'n twintig procent van het Nederlandse en Vlaamse poëzielandschap in beeld heeft, krijgt een warm gevoel voor literair erfgoed de overhand. "Je stuit op dichters die compleet vergeten zijn. Soms ten onrechte, zoals Herluf van Merlet. Maar ook op bijzondere initiatieven, zoals de Esso-bloemlezingen die in een oplage van 17.000 stuks jaren achtereen zijn verspreid."

Aan stellige conclusies over de poëzieproductie waagt Droog zich niet. "Ik hou mij verre van waarde-oordelen, ook omdat je een oordeel om zoveel jaar weer moet bijstellen. Ik heb de indruk dat het aantal dichters en bundels redelijk constant is. Maar ben niet zover dat ik die uitspraak met feiten kan onderbouwen. Wat opvalt, is een enorme hoeveelheid fantasieloze titels, vooral aan het begin van de vorige eeuw: Gedichten, Nieuwe Gedichten, Enige Laatste Gedichten, Nagelaten Gedichten."

De Nederlandse Poëzie Encyclopedie moet het literair verleden levend houden. "En dan niet met een database voor specialisten, maar gewoon via Google, voor iedereen toegankelijk. Eigenlijk zou het Letterkundig Museum dit moeten doen. Maar daar vinden ze het belangrijk om eerst schilderijen en typemachines onder de aandacht te brengen, en daarna pas het werk."

Over werk gesproken, komt Droog door de encyclopedie zelf nog aan dichten toe? "Jazeker. Het werkt inspirerend." Prompt wordt een exemplaar van zijn bundel Veldheer en andere liefdesgedichten uit de kast getrokken en opengeslagen op bladzijde 44. Boeken – een misverstand heet het bedoelde gedicht. "Als je er de encyclopedie bij hebt, leest het nog makkelijker", zegt hij.

Over 'Totaal loss' van J.A. Deelder en Louis Gauthier

Is het een cd? Is het een boek? Zijn het liedjes, of gedichten op muziek? Nadat de Utrechtse geluidskunstenaar Louis Gauthier eerder Gerrit Komrij op spijkers liet dansen, is hij nu in zee gegaan met J.A. Deelder. Deelder leverde zijn gedichten en stem, Gauthier liet er zijn machines en apparaten op los. Resultaat: een audio-visueel avontuur met beats, samples, synths en (sound)collages.

Dertien overrompelende momenten telt Totaal Loss, de hidden track Was jij er al toen Willem doodbleef? meegeteld. Tezamen geven ze een mooi beeld van een poëtica waarin kwestbaarheid, bravoure en grimmigheid elkaar aflossen. Maar het knappe zit vooral in de gedurfde muzikale vertaling waarmee de poëzie, de dichter én de luisteraar een dienst wordt bewezen. Volgende project: Arnon Grunberg.

Luisterboek: Totaal Loss. Uitvoerenden: J.A. Deelder & Louis Gauthier. Uitgever: Prometheus

David Troch wint Turing Gedichtenwedstrijd

David Troch uit Sint-Denijs-Westrem heeft met het gedicht Wij waren geen jongens de derde editie van de Turing Nationale Gedichtenwedstrijd gewonnen. Juryvoorzitter Ramsey Nasr, Dichter des Vaderlands en acteur, overhandigde hem dinsdagavond in Amsterdam 10.000 euro, de grootste geldprijs ter wereld voor één gedicht.

Trochs gedicht is gekozen uit 10.131 inzendingen van 2.227 deelnemers. Bij de laatste honderd zaten drie gedichten van Noorderlingen: Erik Bies uit Groningen, Martin de Waard uit Hoogezand en Willem Tjebbe Oostenbrink uit Zuidhorn. De tweede prijs van vijftienhonderd euro was voor Kate Schlingemann uit Hartwerd. Hilde van Cauteren uit Hamme kreeg de derde prijs van duizend euro.

Op verjaarsvisite bij Gerard Nijenhuis

Gerard Nijenhuis bestaat tachtig jaar. Aanleiding voor een feest in besloten familiekring, zaterdag. En zondag een bijeenkomst op het gemeentehuis in Gieten waar gansch kunst- en cultuurminnend Drenthe en omstreken voor was uitgerukt. Van kunstschilder Alfred Hafkenscheid tot en met taalvirtuoos Ton Peters, van mister Stellingwerf Johan Veenstra tot en met miss RTV Drenthe Annette Timmer.

Toespraken kregen ze. Van burgemeester Eric van Oosterhout van Aa en Hunze. Die zegt na te denken over zijn vertrek en uitgebreid stilstond bij de tijd dat het Dagblad nog Nieuwsblad van het Noorden heette, toen de vader van Gerard Nijenhuis burgemeester van Gieten was. Naar diezelfde vader is sinds zondag het Burg. Nijenhuispad (1931 – 1941, 1945 – 1958) bij Gieterveen vernoemd.

En ook van Anne Doornbos, voorzitter van het Huus van de Taol en in die hoedanigheid slim bliede met de jarige. Onder meer omdat deze de Drentse taal decennia achtereen levend houdt met proza en poëzie. Als dank kreeg Nijenhuis een erespeld opgespeld, als derde Drent na Rieks Siebering en Martha Hadderingh. Het is makkelijker een koninklijke onderscheiding te krijgen dan het erespeld van het Huus van de Taol, memoreerde Doornbos.

Er was muziek. Van kleinkunstkwintet Gloed uit Nijmegen met zangeres Rudi Korthuis en gitarist Gerard Veltrop. Die na een bezoek aan De Hereboerderij van Nijenhuis en diens vriend Jan Gilhuis in Bronneger een aantal gedichten op muziek hebben gezet. In de raadzaal van Gieten zongen ze er vier, plus iets van Jan Hanlo en als hoogtepunt een samba naar een gedicht van Leendert Witvliet.

Er was medianieuws. Documentairemaakster Lydia Tuijnman werkt aan een portret van Nijenhuis, hopelijk met dezelfde ploeg en hetzelfde budget waarmee zij vorig jaar eerdergenoemde Hafkenscheid in beeld en geluid wist te vangen. Volgende maand verschijnt de jarige dichter overigens in De Literaire Hemel in Amen en dinsdagavond schuift hij aan bij televisieprogramma Drents Diep.

Er was de presentatie van de bloemlezing 80 Gedichten, met veertig gedichten in het Nederlands en veertig in het Drents. Waarin Nijenhuis vele registers bestrijkt. Hij excelleert in het beschrijven en bezingen van geborgenheid en het ongrijpbare verschijnsel dat we thuiskomen noemen - omzien naar wat was, verlangen naar wat komt en het zoeken naar een plek om te blijven. Op een bijgevoegde cd draagt hij alles voor.

Maar boven alles was er de jarige zelf, die volgens kenner Suze Sanders niet vort is te denken oet de Drèentse literaire wereld. In het nawoord van 80 vat ze het in vogelvlucht samen: zijn woelige leven en uiteenlopende werk, als dichter, dominee en maatschappelijk werker, als echtgenoot, vader en vriend. Hoe Nijenhuis tal van functies heeft bekleed en is gaan fungeren als scharnierpunt tussen een oude en nieuwe generatie.

Jongensachtig stralend, en getooid met een bewonderenswaardig kapsel. Drenthe mag dan officieel geen middel- en hoogtepunt kennen – snakkerigheid is meer iets voor het Westen – Gerard Nijenhuis kun je er goed bij hebben. Vanwege zijn literaire kwaliteit én zijn vermogen om die kwaliteit uit te dragen. Kortom, zo'n goeie hebben wij nog niet gehad. Van je lang zal hij leven. In de gloria.

80 Gedichten

De bloemlezing 80 gedichten van Gerard Nijenhuis is verschenen bij uitgeverij Het Drentse Boek. Prijs 18,50 euro (96 blz + cd)

Over 'Mijn naam is Legioen' van Menno Wigman

Van Menno Wigman is zes jaar geen nieuwe dichtbundel verschenen, wel een verzameling essays. Maar nu is hij terug, aan de vooravond van Gedichtendag 2012. Mijn naam is legioen verwijst naar het Evangelie van Marcus waarin Jezus een ontmoeting heeft met een man die door een onreine geest bezeten is en in spelonken woont. Als wordt gevraagd hoe hij heet, antwoordt de man: "Legioen is mijn naam, want we zijn met velen."

Met 'velen' doelt Wigman (1966) op de vele teleurstellingen die in de september van een leven zichtbaar worden. 'Mijn pik, wat hebben we vandaag verricht?' dicht hij als welkomstwoord. 'Ik wil geen weemoed die niks kost, kom op/ je slaapt al dagen in mijn broek, zo moe./ Van wie je ziedend van je zaad ontdoet.' Daarna gaat het loos in 38 grauw-realistische gedichten, verspreid over vijf afdelingen.

Over wat de literatuur heeft gebracht: 'Rot op, riep ik, rot op,/ je hebt je kans gehad. Toen droop ze af/ en keek ik weer wat grand old Google bracht.' Over de inwisselbaarheid: 'De rij in, dan naar huis, deurmat, ijskast,/ de bank, de oven, later weer die slaap./ Ik ben zo bang dat je niet eens bestaat.' Over ons verval: 'Lelijk, zo lelijk, ja steeds lelijker/ bewegen we ons door de binnenstad./ De goede handel die ons lichaam was/ vervloog en bijna elke winkelruit,/ verspreekt zich en beledigt nu je hoofd.'

Het gaat maar door, met titels als Massavaccinatie, Onder de reactor, Vuilstort, Openbaring in de H&M, Soms voel je bijna dat je leeft. Alsof een beitel in ons versteende brein wordt gedreven. Af en toe haalt Wigman piepend adem, maar daarna gaat het verder, met verbeten klapjes. En bijna niks leest gekunsteld, gespeeld of geveinsd. Je wordt er niet eens murw, moe of dol van. Omdat dit soort donkere geluiden en beelden zo weinig aan bod komt. Omdat Wigman het vermogen heeft ze op te roepen zonder zich aan te stellen. Omdat veel ervan zo wáár is.

Wouter Godijn heeft ooit glashelder uitgelegd dat je poëzie niet hoeft te begrijpen. Een kwestie van kijken, lezen en ervaren hoe het kwartje valt. Allemaal mooi en aardig. Maar wat is het prettig als de arty-farty onder het tapijt is geschoven en gedichten rechtstreeks mogen klinken en binnenkomen, zoals hier in Mijn naam is Legioen. Bam! Als een schicht ergens linksonder bij de ziel.

Boek: Mijn naam is Legioen. Auteur: Menno Wigman. Uitgever: Prometheus. Prijs: 14,95 euro (65 blz.)

Jankobus, Meindert en Tsead naar Emmen

Jankobus Seunnenga, Meindert Talma en Tsead Bruinja treden dinsdag op in de bibliotheek in Emmen. De drie doen dat als De Friese Toppers in het kader van Gedichtendag. Seunnenga bracht in 2009 de cd Uit angst voor de holheid uit, gezongen gedichten van onder anderen Vestdijk, Slauerhoff en Piet Paaltjens, van Meindert Talma verscheen vorig jaar de bundel Laat het orgel jammeren en de cd De Zee roept en Tsead Bruinja geldt als een van de meest sprankelende dichters in ons taalgebied. Aanvang is 19.30 uur, entree €7,50 – €10.